Lista aktualności Lista aktualności

Przedwiosenny las

Cieplejsze dni przedwiośnia sprawiły, że w lasach zaczynają pojawiać się geofity wiosenne.

Mimo, że w powietrzu czuć jeszcze zimę, a do kalendarzowej wiosny brakuje kilkunastu dni, w lasach widać już jej pierwsze zwiastuny. Lada dzień szary odcień lasu urozmaicą kolory wyglądających z ziemi drobnych i delikatnych kwiatów wiosny.

Większości z nich nie zaobserwujemy kwitnących latem, bowiem już wtedy ich nadziemne części będą obumarłe. Te rośliny to geofity (od geo – ziemia i phyton – roślina), czyli rośliny ziemne lub ziemnopączkowe, u których pąki odnawiające znajdują się w ziemi. Geofity wiosenne wszystko co wytworzą gromadzą w umieszczonych pod powierzchnią ziemi organach wegetatywnych: kłączach, bulwach, cebulkach. Rośliny te są zatem niewysokie, drobne, gdyż nie rozbudowują swojego „ciała" nad ziemią. Niewielkie rozmiary wynikają także z tego, że wiele z nich ma bardzo krótki czas wegetacji. Są to bowiem z reguły rośliny cienistych lasów lub otwartych stepów, którym już od połowy maja zabraknie światła do rozwoju pod okapem listowia lub wody w letnie susze. Przez 2-3 miesiące muszą zdążyć wyrosnąć, zakwitnąć i wydać owoce, a także zmagazynować zapasy (w organach podziemnych), by przetrwać do następnego okresu wegetacyjnego.

W strefie klimatu umiarkowanego geofity rosną przede wszystkim w runie lasów liściastych, tworząc głównie składniki ich wiosennej flory.

Jako pierwsze wiosną pojawiają się śnieżyczka przebiśnieg i śnieżyca wiosenna, które w tym roku nie musiały przebijać się przez śnieg. Są to byliny cebulkowe o białych kwiatach rosnące niekiedy łanowo, przy czym śnieżyczka – dosyć częsta, występuje w różnych zbiorowiskach lasów liściastych, a śnieżyca – rzadka, w buczynach i łęgach olszowych.

Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) – nazwa Galanthus została utworzona z greckich słów gala (= mleko) i athos (=kwiat). Nazwa gatunkowa nivalis znaczy ośnieżony, śnieżny (z łac. nix= śnieg), nawiązując do pory zakwitania.

 

 

 

Śnieżyca wiosenna (Leucoium vernum)- Leucoium to nazwa śnieżycy w starożytnej Grecji, złożona z greckich słów leukos (= biały) i ion (= fiołek). Nazwa gatunkowa vernum znaczy wiosenna (z łac. ver = wiosna).

 

Skoro mowa o lasach bukowych, to należy zaznaczyć, że właśnie w ich runie, jak w żadnym innym zespole wyraźny jest aspekt wiosenny z licznymi geofitami wiosennymi. Gatunkami charakterystycznymi dla buczyn, oprócz wspomnianej śnieżycy wiosennej, są również: kokorycz pusta i pełna (kwitną III-IV/V), zawilec gajowy (kwitnie III-V) i żywiec gruczołowaty (III-V).

Wczesną wiosną w lasach Nadleśnictwa Strzyżów zaobserwujemy także kwitnące: ziarnopłon wiosenny, cebulica dwulistna, przylaszczka pospolita, złoć żółta, miodunka ćma, łuskiewnik różowy. Na tle jasnopopielatego lasu naszą uwagę przykuje z pewnością, wyróżniający się różową barwą kwiatów krzew – wawrzynek wilczełyko. Jego pięknie zabarwione, a ponadto pachnące i nektarodajne kwiaty, pojawiają się bardzo wcześnie jeszcze przed rozwojem liści (kwitnie I/II – IV/V).

Cebulica dwulistna  (oszloch) (Scilla bifolia)scilla to nazwa cebuli morskiej u starożytnych Rzymian. Nazwa gatunkowa biforia znaczy dwulistna, jest złożona z łacińskich słów bis (=podwójnie) oraz folium (= liść) i nawiązuje do pokroju rośliny.

 

 

 

Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum) – Daphe to u starożytnych Greków nazwa drzewa laurowego, w które została przemieniona nimfa Dafne. Nazwa ta została przeniesiona na wawrzynek ze względu na podobieństwo liści. Nazwa gatunkowa mezereum pochodzi prawdopodobnie z arabskiego mazerium lub perskiego mazeriyn (=martwy) i nawiązuje do trujących właściwości rośliny.

Z nastaniem cieplejszych dni wybierzmy się zatem na spacer do lasu, by podziwiać kolorową szatę roślinną najniższego piętra lasu.